جمعه 27 مهر 1397
 
خطایی در انجام عملیات رخ داد
عملیات با موفقیت پایان پذیرفت
آدرس ایمیل نامعتبر است
رمز عبور نامعتبر است
ایمیل و یا رمز عبور شما اشتباه است
جهت فعالسازی ثبت نام خود، به ایمیلی که از طرف سایت برای شما ارسال شده مراجعه و بر روی لینک فعالسازی کلیک نمایید، لطفا در صورتیکه ایمیل در Inbox شما موجود نبود به قسمت Spam مراجعه نمایید.
شما جزء کاربران فعال نیستید
در تولید کد خطایی رخ داد
کاربر
24khabar.com rss 24khabar.com twitter 24khabar.com facebook 24khabar.com instagram
11268586
["تلگرام","قم","برنامه نود","فیلم","موبایل","گوگل"]

بازیگر «معمای شاه»: صدا و سیما کاری به مخاطبش ندارد چون می‌داند که مخاطبی ندارد

این روزها نام سریال‌هایی که شبکه‌هایی چون «جم» بیشتر از سریال‌هایی که از تلویزیون ایران پخش شده در بحث میان مردم نقل می‌شود چه اتفاقی افتاده که دیگر مردم از شخصیت‌ سریال‌هایی چون سربداران، ابن‌سینا، امام ‌علی (ع)، روزی روزگاری، کوچک جنگلی یا نظایر آن نامی بر زبان نمی‌آورند؟ شاید این پرسش‌ها را محمدعلی نجفی کارگردان سریال «سربداران» بهتر بتواند پاسخ گوید.

در بخشی از این مصاحبه کارگردان «سربداران» و بازیگر سریال «معمای شاه» درباره میزان تاثیرگذاری صدا و سیما صحبت می‌کند.

سریال سربداران دست‌كم باعث شد شخصیت‌هایی مثل قاضی شارح و شیخ حسن جوری برای مردم خاطره شوند و در ذهن مردم بمانند. بیشتر مردم این شخصیت‌ها را می‌شناسند. اما بعد از آن تلویزیون دیگر نتوانست چنین شخصیت‌هایی بسازد كه بین مردم نفوذ داشته باشند. البته در دهه شصت و هفتاد سریال‌های دیگری هم ساخته شدند كه از قضا خوش ساخت بودند و تاثیرگذار، اما بعد دیگر كم‌كم از دهه هفتاد به بعد سیاست‌های تلویزیون تغییر پیدا كرد.

بله. مسوولان به جای اینكه به مخاطب تلویزیون فكر كنند، به موقعیت خودشان فكر كردند. برای اینكه زیر سوال نروند. برای اینكه از قم یا جاهای دیگر و حتی نهادهای مختلف ایرادی از آنها گرفته نشود، برنامه می‌سازند. همان‌طور كه پیش از این هم گفتم، همین باعث می‌شود كه مخاطب‌های ایرانی به سمت شبكه‌های خارجی و برنامه‌های مبتذل آنها بروند و اسم كاراكترهای آنها را به زبان بیاورند و بگویند ساواش، فاطماگل و... مردم شروع می‌كنند درباره این چیزها صحبت می‌كنند و این سریال‌ها و شخصیت‌های آنها تبدیل به مدل رفتار بیرونی آنها می‌شود و در ذهن‌شان می‌ماند.

دقیقا می‌خواهم به همین موضوع اشاره كنم. چند هفته پیش بعضی از مردم به خیابان آمدند و اعتراضاتی داشتند. عموم آنها متولدین دهه شصت و هفتاد بودند. كسانی كه جوانی و نوجوانی آنها در دهه‌های هشتاد و نود طی شده است. تلویزیون ایران در تمام سال‌های فعالیتش تلاش كرده است برنامه‌هایی بسازد كه مثلا فساد دوره شاه را به مردم نشان دهد، از آن طرف «بی‌بی‌سی» و «من و تو» را داریم كه یك‌سری مستند تولید می‌كنند؛ مستند‌هایی كه صدوهشتاد درجه با پیام صدا و سیما مغایرت دارد.

دقیقا. جالب این است كه همزمان هم پخش می‌شوند یعنی مردم می‌توانند برنامه‌هایی را كه صدا و سیما تولید می‌كند را با برنامه‌هایی كه آنها می‌سازند مقایسه كنند.

نكته همین است. مردم برنامه‌های تلویزیون ایران را می‌بینند، برنامه‌های آنها را هم می‌بینند. ولی ظاهرا تاثیرگذاری برنامه‌های داخلی نگران‌كننده است. این وسط چه اتفاقی افتاده؟ چه اتفاقی افتاده كه نسل جوان تصویر دقیق و روشنی از مثلا رضاشاه ندارد؟

صدا و سیما بیشتر دنبال این است كه مسوولان به آن ایرادی نگیرند. اصلا صدا و سیما كاری به مخاطبش ندارد چون می‌داند كه مخاطبی ندارد. بله، یك‌سری برنامه‌های ورزشی و برنامه نود و یك سری برنامه‌هایی كه حالت شبه‌كمدی دارند شاید مخاطب‌هایی داشته باشند اما غیر از این، تلویزیون مخاطبی ندارد. چه كسی مخاطب تلویزیون است؟ مردم اخبار را كه از جاهای دیگر دنبال می‌كنند، برنامه‌های سرگرمی را هم كه از شبكه‌های دیگر ماهواره‌ای می‌بینند. فقط یك ورزش است كه مردم از تلویزیون ایران پیگیری می‌كنند آن هم به این دلیل كه حساسیت مردم به تیم‌هایی است كه بازی دارند و تحلیل‌هایی كه آقای فردوسی‌پور و دیگران می‌كنند برای‌شان جذاب است. صدا و سیما مخاطب ندارد و چون مخاطب ندارد دغدغه و مساله هم ندارد.

پس این همه هزینه در صدا و سیما برای چه می‌شود؟

مگر مهم است؟ ببینید یك سخنران، یك خطیب، علنا سخنرانی می‌كند و می‌گوید كه تلگرام است كه همه‌چیز را خراب كرده است در حالی كه اصلا متوجه نیست كه مگر یك كانال تلگرام چقدر زور دارد كه بخواهد این همه تاثیر بگذارد؟ ولی او اصلا متوجه این حرف‌ها نیست. اصلا مخاطب برای بعضی سخنران‌ها اهمیتی ندارد.

شاید اگر صدا و سیما فقط می‌توانست به ارایه تصاویر واقعی از تاریخ بسنده كند، موفق‌تر می‌شد تا اینكه بخواهد دستكاری كند و تصاویر اغراق‌شده یا كاریكاتوری نشان دهد.

من زمانی‌كه می‌خواستم «تركان خاتون» را بسازم، برایش چل‌گیس گذاشتم. برای اینكه بگویم زن درباری با زنی مثل «فاطمه» كه كاراكتر مهم سریال بود و مردم را نمایندگی می‌كرد، فرق دارد. آن موقع هم با متلك‌های زیادی روبه‌رو شدم اما مقاومت كردم. گفتم یا نمی‌سازم یا اگر بسازم «تركان خاتون» باید این‌جوری باشد. نمی‌شود كه «تركان خاتون» هم عین «فاطمه» باشد. در شرایطی كه این آدم‌ها را به شكل واقعی‌شان نشان دهیم، مردم باورشان می‌كنند. هم «تركان خاتون» را هم «فاطمه» را باور می‌كنند. وقتی خود تو به عنوان سازنده مساله داشته باشی همین می‌شود. همین می‌شود كه آقای تقوایی شروع می‌كند به ساختن میرزا كوچك خان اما یكی دیگر ادا‌مه‌اش می‌دهد. در آن زمان هم این اتفاق افتاد دیگر. آقای تقوایی با یك تیمی شروع كردند به ساختن فیلم «كوچك جنگلی» بعد آقای افخمی با یكسری هنرپیشه دیگر ادامه داد. چرا؟ چون آقای تقوایی نمی‌خواست سفارشی كار كند. آدم باسوادی است كه مطالعه می‌كند و كار می‌كند. اما تلویزیون نمی‌خواهد این اتفاق بیفتد. تلویزیون می‌گوید من می‌خواهم این بشود، من تصمیم می‌گیرم كه اینجوری باشد و... بچه‌های امروز كه این همه اینترنت و ماهواره دارند، گوش‌شان به این چیزها بدهكار نیست. حتی از پدر و مادرشان هم سوالی ندارند، چون سوالات‌شان را گوگل جواب می‌دهد. زمانی‌كه ما بچه و نوجوان بودیم از پدر و مادر و عمه و دایی سوال می‌كردیم اما جوان امروز به آن سوال‌ها نیازی ندارد. با یك موبایل معمولی می‌تواند پاسخ همه سوالاتش را از گوگل بگیرد. بنابراین تا یك اتفاقی می‌افتد، او حرف خودش را می‌زند. برخی مسوولان می‌گویند خارجی‌ها دخالت كردند. من منكر دخالت خارجی‌ها نیستم اما می‌گویم اگر همسایه بتواند روی بچه‌های من تاثیر بگذارد و در خانه من دخالت كند، این سوال پیش می‌آید كه مگر من با بچه‌هایم چه كردم كه حاضرند با همسایه كنار بیایند و از او متاثر شوند. این سوال خیلی واضح است. همه با قدرت می‌گویند خارجی‌ها این كار را كردند. این درست، اما اگر آنها این كار را كردند، ما چرا گوش دادیم؟ بچه‌های ما چرا گول آنها را خوردند؟ این آدم‌هایی كه در خیابان بودند با هلیكوپتر كه نیامدند، از همین مردم بودند. چرا خارجی‌ها توانستند روی آنها نفوذ كنند؟ در چنین شرایطی سریال‌ها باید هم اینچنین باشند. چرا باید فرق كند؟ چرا باید دیگر هزاردستان ساخته نشود؟ هزاردستان یك دوره است، مقایسه‌اش كنید با معمای شاه.

آقای نجفی شما خودتان چرا در «معمای شاه» بازی كردید؟

سوال بسیار قشنگی است. اول اینكه من دلم می‌خواست با فضای سینما ارتباط داشته باشم. دیگر اینكه شخصیت قوام‌السلطنه آنقدر برای من جذاب بود كه خود این شخصیت در ساختن قاضی شارح هم نقش داشته است. دلم می‌خواست خودم هم یك بار این حس را تجربه كنم. بنابراین خودم هم این شخصیت را ساختم. برای همین هم شما اگر معمای شاه را ببینید، متوجه می‌شوید كه بازی من با بقیه متفاوت است.

به نظر شما آن سریالی كه به آن شكل ساخته شد و آنقدر به آن انتقاد شد...

من اصلا به سریال فكر نكردم. دوباره می‌گویم كه می‌خواستم یك بار خودم این شخصیت را تجربه كنم. قوام‌السلطنه خیلی آدم باسوادی بوده است. دستخط فوق‌العاده‌ای هم داشت. فرمان مشروطیت را هم او نوشته بود. اینكه در این شرایط قرار می‌گیرم و حالا می‌خواهم آن شخصیت را با شاه یا با دیگران روبه‌رو كنم و ببینم چه اتفاقی می‌افتد. واقعا هم ساختاری را كه به ذهنم می‌آمد در ارایه این شخصیت اجرا كردم. این دیگر فضای دیگری است. من خودم را سینماگر حرفه‌ای نمی‌دانم. من دارم با سینما مدرنیته را تجربه می‌كنم. من كه در یك فضای سنتی- مذهبی تربیت شدم، به سینما پناه بردم برای اینكه احساس كردم با این فضای جادویی است كه می‌توان مدرنیته را تجربه كرد. من نقاشی مدرن می‌خواندم، آشنا بودم، خودم كار كلاژ می‌كنم ولی این سینما یك پدیده دیگر است. برای من سینما تجلی مدرنیته است و دلم می‌خواست با آن در ارتباط باشم. پس یكی از دلایلی كه آن نقش را بازی كردم، این بود كه با این فضا، این هنر دسته‌جمعی ارتباط داشته باشم. اگر این هنر شناخته شود خیلی اتفاق‌ها می‌افتد.

پس شما به لحاظ عقیدتی از این سریال دفاع نمی‌كنید؟

چرا باید دفاع كنم؟ سریال سربداران وقتی پخش شد، كسی با نام «اعظم علیان» نقدی سی صفحه‌ای درباره این سریال نوشت. آمدند به من گفتند نمی‌خواهی جواب بدهی؟ گفتم نه. خیلی خوب است كه یك نفر سریال را با این دقت دیده است. این همه نظر مثبت هست. حالا یك نظر منفی هم باشد. من از زندگی مدرن دفاع می‌كنم، یكی از مقولات مدرن هم نقد است. در سنت كه نقد نداریم. در جهان مدرن است كه نقد و جامعه مدنی وجود دارد. حالا یك نفر سریال را ببیند و نقد هم كند. ما نقد را نمی‌دانیم. مثلا اگر الان من نقد كنم همه فكر می‌كنند با این كار بدم. من از یك سری كارها خیلی خوشم می‌آید اما از یك سری كارها خوشم نمی‌آید. این به این معنی نیست كه این كار خوب است یا بد است.

58241

کد خبرنگاری
367352
تهیه و تنظیم توسط:
نگار جوزی
ناشر: 24 خبر | مشاهده جزئیات
کد خبر: 11268586 | منبع: روزنامه اعتماد | ناشر: 24 خبر
http://www.24khabar.com/news/11268586/بازیگر-معمای-شاه-صدا-و-سیما-کاری-به-مخاطبش-ندارد-چون-می‌داند-که-مخاطبی-ندارد/